AI-assessments moeten sinds augustus zichtbaar maken dat ze AI zijn

Sinds 2 augustus 2026 geldt een nieuw deel van de Europese AI Act. Dat betekent niet dat alle regels voor AI in werving en selectie nu van kracht zijn. Volgens een artikel van Recruitmenttech.nl is het onderscheid tussen wat nu al geldt en wat pas in december 2027 ingaat juist voor assessments en screeningtools relevant.

Wat sinds augustus geldt

De AI Act trad formeel in werking op 1 augustus 2024 en wordt stap voor stap toegepast. Een eerste reeks verboden AI-praktijken en de verplichting rond AI-geletterdheid gelden sinds 2 februari 2025. Regels voor general-purpose AI volgden in augustus 2025. Sinds 2 augustus 2026 gelden onder meer transparantieregels uit artikel 50 en zijn aanvullende handhavingsbevoegdheden actief.

Die transparantieplicht raakt recruitment direct. Wie rechtstreeks met een AI-systeem communiceert, moet daarover in relevante situaties worden geïnformeerd. In een sollicitatieproces kan dat bijvoorbeeld gaan om een chatbot of andere geautomatiseerde kandidaatinteractie.

Voor assessments is de Autoriteit Persoonsgegevens specifieker. De AP wijst volgens het artikel op AI-gebaseerde online en game-based assessments en stelt dat vanaf 2 augustus 2026 de aanvullende eis geldt dat een aanbieder het systeem zo ontwerpt en ontwikkelt dat "het voor sollicitanten duidelijk is dat zij met een AI-systeem te maken hebben".

De zwaarste eisen schuiven door naar 2027

De tijdlijn is dit jaar veranderd door de Europese AI Omnibus. De Europese Commissie meldt dat het politieke akkoord daarover in mei werd bereikt en dat de regeling op 27 juli 2026 in werking trad. Daardoor zijn de regels voor high-risk AI-systemen in gevoelige gebieden, waaronder werkgelegenheid en recruitment, verschoven naar 2 december 2027. Voor AI in gereguleerde producten volgt een laatste tranche op 2 augustus 2028.

Dat uitstel verandert de classificatie niet. Bijlage III van de AI Act noemt AI-systemen voor recruitment en selectie expliciet als mogelijke high-risk toepassing. De Europese AI Act Service Desk geeft als concreet voorbeeld een systeem dat cv's, vaardigheden, opleidingen en andere kandidaatdata analyseert en daar scores, rankings of kwalificaties als high fit en low fit van maakt.

Vanaf december 2027 gelden voor die categorie eisen rond risicobeheer, datakwaliteit, logging, technische documentatie, informatie voor gebruikers, menselijk toezicht, nauwkeurigheid, robuustheid en cybersecurity. De verplichtingen verschillen tussen de aanbieder van een systeem en de organisatie die het inzet. De Europese Commissie werkt aan richtsnoeren om dat onderscheid uit te leggen.

Het label van de leverancier is niet doorslaggevend

Een punt uit het artikel dat bij inkoop makkelijk wordt gemist is dat de wet niet kijkt naar het label dat een leverancier op een product plakt. Het doel en de manier waarop de AI wordt ingezet zijn bepalend. Dezelfde techniek kan anders worden beoordeeld wanneer die kandidaten rangschikt dan wanneer die alleen helpt bij het redigeren van een tekst.

Daarnaast blijft de AVG gewoon gelden. De AP wijst op artikel 22, dat beperkingen stelt aan volledig geautomatiseerde besluiten die mensen in aanmerkelijke mate treffen. Een organisatie die een assessment of screeningsysteem gebruikt, heeft dus met twee kaders tegelijk te maken.

Wat dit betekent als je nu een assessment inkoopt

De datum van december 2027 lijkt ver weg, maar contracten voor assessmenttools lopen vaak meerdere jaren. Een contract dat vandaag wordt getekend, loopt bij een gangbare looptijd van drie jaar dwars door de ingangsdatum heen. Wie nu inkoopt zonder afspraken over documentatie, logging en menselijk toezicht, onderhandelt daar straks over vanuit een zwakkere positie. Dat is een inschatting, geen vaststaand feit, want de precieze uitwerking van de verplichtingen ligt nog bij de richtsnoeren van de Commissie.

Drie dingen die je bij een offerteaanvraag kunt vastleggen en die niet in het bronartikel staan.

• Hoe de kandidaat in het instrument zelf te zien krijgt dat er AI in het spel is, en op welk moment in het proces dat gebeurt. Een zin in de privacyverklaring is iets anders dan zichtbaarheid in het assessment.
• Welke onderdelen van de tool AI gebruiken en met welk doel, uitgesplitst naar scoren, rangschikken en rapporteren. Dat bepaalt of het systeem onder Bijlage III valt.
• Of de leverancier toezegt tijdig te voldoen aan de eisen die op 2 december 2027 ingaan, en wat er gebeurt als dat niet lukt.

Een leverancier die hier nu geen antwoord op heeft, is niet per se in overtreding. De zwaarste regels gelden immers nog niet. Maar het zegt wel iets over hoe ver de voorbereiding is gevorderd, en dat is precies wat je bij een meerjarig contract wilt weten.

Bron: EU AI Act en recruitment, dit geldt sinds 2 augustus 2026 en dit pas vanaf 2027, Recruitmenttech.nl, https://www.recruitmenttech.nl/2026/09/30/eu-ai-act-en-recruitment-dit-geldt-sinds-2-augustus-2026-en-dit-pas-vanaf-2027/